Nieuwe situatie versus huidige mesttoepassing
Drijfmest is de meest gebruikte meststof op grasland. Door het beëindigen van derogatie is de plaatsingsruimte hiervan met ruim 32% afgenomen. De afvoer van mest neemt toe, terwijl de aanvoer van organische stof (OS) en stikstof op eigen land daalt. Dit vergroot de afhankelijkheid van kunstmest en brengt de bodem geleidelijk uit balans. Voor zand- en lichte kleigronden bedraagt de natuurlijke afbraak van OS jaarlijks meer dan 2.000 kg per hectare. Binnen de nieuwe norm valt dit met drijfmest niet langer te compenseren.
De belangrijkste risico’s zonder aanpassing:
- Verschraling en verslemping van de bodem
- Toenemende droogtegevoeligheid en minder vochtbuffer
- Lagere stikstofbenutting door het gewas met directe gevolgen voor opbrengst en ruwvoerkwaliteit
- Groeiende afhankelijkheid van aanvullende kunstmest
De bodem in balans houden
Omdat percelen en grondsoorten verschillen in hun behoefte, is drijfmest in de praktijk nooit optimaal geweest als meststof. Zolang er voldoende plaatsingsruimte was, bleef het werkbaar en goed genoeg. De huidige situatie legt deze beperking bloot. Gerichtere sturing op organische stof en stikstof is nodig om de risico’s voor de bodem te verkleinen en kosten beter beheersbaar te houden.
Bijsturen met gescheiden meststromen
Het scheiden van drijfmest zorgt voor een opsplitsing van nutriënten en OS in een dikke (20-25%) en dunne fractie (75-80%). Meer dan de helft van alle organische stof en zo’n 60-70% van het fosfaat concentreert zich in amper 25% van het totale mestvolume. De vloeibare meststroom bevat het grootste deel van de stikstof, waarvan ca. 80-90% direct werkzaam is voor de plant. Zo ontstaan mogelijkheden om voedingsstoffen uit drijfmest gerichter te benutten.
Meer stikstof benutten uit eigen mest
Met de dunne fractie kan nog een aantrekkelijke stap worden gezet. Door stikstof met de hulp van technologie hieruit te strippen, ontstaat een volwaardige kunstmestvervanger (RENURE). Dit ammoniumsulfaat kan binnen de kunstmestruimte worden geplaatst. Zo hoeft minder stikstof te worden afgevoerd en minder kunstmest te worden aangevoerd. Eigen mest wordt slimmer benut, waardoor de kosten beter beheersbaar blijven.
Van mestscheiding naar meststrategie
Werken met meerdere meststromen vraagt om bewuste keuzes in toepassing en timing. De kern van een optimaal mestplan is simpel: eerst zorgen dat de bodem niet verder achteruitgaat door de afbraak van organische stof te compenseren. Stikstof uit de dunne fractie wordt ingezet op momenten van groei; organische stof voor behoud van structuur en draagkracht. Door beide slim af te wisselen, wordt dierlijke mest efficiënter benut.
