Het verhaal van Eric en Eefje: koecomfort in de lift en dalende kosten
Meer dichtgegroeide bomenrijen dan open velden. Op de Veluwe bij Ermelo is de ruimte om landbouw te bedrijven beperkt. Zowel beschikbare als geschikte grond, maar ook de Natura2000-status van het gebied maken van agrarische activiteiten eerder uitdagingen. Het hotel-restaurant hier op landgoed Leuvenum heeft dan de betere papieren. Toch wappert aan de overkant van de weg een koe in de wind. Op een vlag weliswaar, hoewel 70 levensechte melkkoeien vlakbij aan het grazen zijn.
Ontdek het verhaal van Eric en Eefje!
“Weidegang hoort bij ons bedrijf”, stelt Eefje zonder aarzeling. “Vanaf april tot aan eind oktober lopen de koeien buiten.” Bij het volgen van de weersverwachting trekken zij en haar man Eric dezelfde conclusie: deze week nog, dan is het eerst weer gebeurd. Sinds 2012 pacht het duo de boerderij van een particuliere stichting. Daarmee boert de familie nu voor de derde generatie op deze plek, ieder met een unieke & eigentijdse kijk op het bedrijf. Voor Eric en Eefje spelen veerkracht en houdbaarheid een cruciale rol.
Het pad van de uitdagingen
Bewust trapten de melkveehouders daarom op de rem. Een vergunning voor het houden van 91 melkkoeien en 57 stuks jongvee – daar is veel moeite voor gedaan – wordt maar ten dele ingevuld. “Je groeit van 60 naar nu 75 koeien en dan ga je denken: past het nog allemaal?”, aldus Eefje. “Als je koppel groter is, dan ga je klem lopen.” Met het systeem van Nieuw Nederlands Weiden op kleine percelen, dure fosfaatrechten bijkopen en de extra investering in arbeid borrelt de vraag vanzelf op. “Hebben we wel meer nodig?”
Een nieuwe weg naar extra inkomsten
Bij de oprit van maatschap Kuyt-Meihuizen eist een strakgetrokken zeil de aandacht van voorbijgangers op. En het werkt: automobilisten zwaaien het erf op, fietsers stappen af en komen even later met gevulde handen weer naar buiten. “De boerderijwinkel is een bewuste keuze geweest om ergens anders het geld mee te gaan verdienen”, stelt Eefje. “In die tijd kwam het stikstofkaartje van Van der Wal”, vult Eric aan. “En wij zijn niet van plan om te stoppen. Daar waar ze mee komen, kun je ook weer een uitdaging uit halen.”
Steviger in de laarzen staan
Vanuit de gedachte om een extra basis onder het bedrijf te leggen, startten de twee met een melktap. Stap voor stap groeide het plan uit in een boerderijwinkel met eigen zuivel en een lokaal assortiment. “Eigenlijk is het schaken op verschillende borden: we willen de maatschappij naar ons erf toe trekken – als meer mensen zien wat we doen, kan dat ook in ons voordeel gaan werken”, stelt Eefje overtuigd. “Nu is het oppassen dat het ons niet boven het hoofd groeit.”
Niet méér, maar beter
Uitbreiden met een tweede bedrijfstak in plaats van in aantal stuks melkvee: dat werkt in het voordeel van koecomfort. Eefje spreekt tevreden: “Het past gewoon beter in de stal.” Zo zorgt het inkomen uit de boerderijwinkel – naast het werk van Eric buiten de deur – voor meer leefruimte. Met een andere keus van de laatste jaren verbeteren ze ook het ligcomfort van de koeien: gescheiden mest. Vooral zaagselkosten en de problemen met dikke knieën hebben het besluit om over te stappen verder versterkt.
Eerste kennismaking met gescheiden mest
Met een tussenoplossing konden Eric en Eefje op eigen tempo ontdekken of biobedding het verschil zou maken. Om de zes weken huurden ze een mestscheider. “Geen stijging van het celgetal en vlot zagen we verbetering in gezondere gewrichten en het makkelijker opstaan uit de boxen”, vertelt Eefje. “Alleen gooide je de boxen stampvol, waardoor er koeien waren die zich afvroegen wat de bedoeling daarvan was.” Eric voegt toe: “Maar je wilt het materiaal zo droog mogelijk houden, anders krijg je last van broei.”
Van af en toe naar wekelijks instrooien
Tot problemen heeft het niet geleid, maar ideaal is de situatie niet. “Het is toch echt wel gedoe om steeds een afspraak te maken. Ook het schoonmaken van de machine bleek nogal een ding. Je bent meteen zo’n één à anderhalve dag druk”, ervaarde Eefje. De roep om het mest scheiden volledig in eigen beheer te hebben, werd groter. “Zo kwamen we uiteindelijk bij een tweedehands machine uit”, vertelt Eric. Daardoor strooien ze nu elke week verse bedding bij; dat houdt de boxen frisser, droger én hygiënischer.
Leren door proberen
Via onderlinge doorverkoop zijn de Gelderse melkveehouders zo’n vijf jaar geleden tegen deze gebruikte mestscheider van het merk Keydollar aangelopen. “Daar zijn we wel van: tweedehands”, biecht Eric op. “Maar je hebt in het begin niet helemaal een idee van hoe het dan werkt.” Concreet zegt Eefje hierover: “Er kwam soms te veel of te weinig uit, of te dun.” Na enkele strubbelingen zijn ze inmiddels tevreden met de gemaakte keus. “Voor de koeien is het echt een plus en je hebt de boxen lekker vol”, concludeert Eric.
Achter één van de onbezette boxenrijen perst de mestscheider vers ligboxstrooisel naar buiten. Eronder vangen twee kruiwagens de lading op – ze zijn vol en dus klaar om leeg te kiepen. “Het zijn maar zeventig boxen, dus geen grote hoeveelheden”, stelt Eefje. In een soort estafette gooien Eric en zij om en om de boxen vol, zodat ze op een bepaald punt tegen elkaar kunnen zeggen: als onze koeien voor melkerstijd terugkomen, kunnen ze daarna weer comfortabel neerploffen en rustig liggen herkauwen.
