Het verhaal van Bert: beter mest mixen door zelf minder te doen
Om de vierde snee bij huis te krijgen en de kuilbult dicht te stoppen zijn hoe dan ook zweetdruppels van de kop geveegd. Achter op het erf van de familie Lenferink in het Overijsselse Geesteren ligt het werk van de afgelopen dagen onderpakt met grond in de volle zomerzon. Opnieuw is het ruim dertig graden. Voor de verandering houdt melkveehouder Bert z’n hoofd nu even koel. Wat gebeuren moet, dat gebeurt uiteraard wel: zo’n 150 stuks koeien voeren & melken.
Ontdek het verhaal van Bert!
Naast 40 hectare grasland wacht straks namelijk nog de drukke oogsttijd. Als het meezit, is de maïs eind september aan de beurt. “De opbrengst zal dit jaar vast goed wezen, dus waarschijnlijk hebben we genoeg aan onze eigen 20 hectare. Bovendien blijft van de bult van vorig jaar ook nog wel iets over”, zo blikt Bert alvast vooruit op de zaken. Maar op een dag als vandaag waant hij zich toch liever tussen de koeien dan tussen de maïsstengels.
Aangenaam stalklimaat
In de melkveestal is het goed te doen. Om de paar meter zorgt een grote ventilator voor een verkoelende luchtstroom richting de ligboxen. Daarom blijven de koeien overdag binnen en gaan ze ’s avonds de weide in. “Om jezelf te vergelijken met een koe zou je je in deze hitte comfortabel moeten voelen in een dikke leren jas”, zo citeert Bert zijn brokleverancier. “Je moet ze er deze dagen goed doorheen helpen. Zodra de koe zakt in de melk, komt ze nooit meer helemaal bij.” Hier geeft een koe gemiddeld 32 liter per dag; jaarlijks goed voor ruim 12.000 liter.
Aan het vreten houden
Ventilatie is één maatregel tegen hittestress bij runderen. De grootste uitdaging zit in de voeropname. Met speciale supplementen houdt Bert de kuil langer fris en aantrekkelijk voor z’n koeien. “Maar een verse kuil is al vers voer, dus is het belangrijk om de bult ook goed dicht te houden”, stelt de 39-jarige melkveehouder. Alles om te voorkomen dat de warmte invloed krijgt op het vreetgedrag en uiteindelijk ook de melkgift.
Comfortabel liggen in diepstrooisel
Het aangename stalklimaat wordt verder bepaald door zachte ligboxen voor iedere koe om in te rusten. Bert weet niet anders dan dat er diepstrooisel in gaat. Sinds een jaar of vijftien gebruiken ze biobedding, de droge stof uit drijfmest wat door een mestscheider uit de putten wordt gehaald. “Dat bevalt nog steeds heel goed”, vertelt Bert. De machine helpt om strooiselkosten te besparen. “Als je voor dit koppel goed vol wilt strooien, dan ben je serieus geld kwijt.” Het was destijds ook de reden om van zaagsel af te stappen.
Bijkomend voordeel van mest scheiden
Achter de stal staat de machine die het allemaal mogelijk maakt. Zo te zien is er flink wat geproduceerd: de voorraadbunker puilt uit. Of deze lading ingedikte mest ook bestemd is voor de boxen, dat is hier altijd de vraag. “Strooisel staat op één, wat overblijft komt op de afvoerbult – het is maar net hoe vol de putten zitten. Laatst heb ik nog twee vrachten laten ophalen. Dat loopt het hele jaar mooi door en er zitten goede gehalten in”, spreekt Bert uit ervaring. “Mede daardoor heb ik voor dit jaar alle mest wat moest al afgezet.”
Gemak dient de boer
Ook voor het mixen van de putten heeft de familie Lenferink het intussen slim bekeken. De bouw van een nieuwe jongveestal in 2024 bracht Bert op andere gedachten. Puur uit nieuwsgierigheid is daar een elektrische mestmixer in gekomen. En die voldoet ze prima. “Direct hebben we in de andere stal ook elektrisch laten zetten”, concludeert Bert. Als je alle putten goed wilt mixen, ben je anders zo een halve dag verder. Nu is het één druk op de knop.”
Van noodzaak naar gewoonste zaak
In feite zou mixen wekelijks moeten gebeuren. “Maar dat is het punt: niemand doet dat”, vermoedt de Overijsselse melkveehouder. “Met de trekkermixer was het noodzaak dat als de loonwerker morgen langskomt om te injecteren er vandaag wordt gemixt. En dan deed ik het wel.” Zodra Bert straks een tijdklok voor alle drie mixers heeft ingesteld, mixt hij voortaan zelfs volledig automatisch. “Als ze dan onverwachts komen mest halen, dan is het zeker een voordeel. Anders ben je altijd te laat, daar komt het wel op neer.”
Mestgehaltes altijd op peil
In de nieuwe situatie met automatische roerwerken kan Bert zowat blind vertrouwen op homogene mest in zijn putten. Bij het leegtrekken weet hij dat de gehaltes per tank niet veel van elkaar zullen verschillen. “Constante mest dus en dat betekent betere gehaltes om af te voeren. En niet: eerst drie vrachten water en dan nog eens drie vrachten mest wat er bijna niet uit wil”, zo hoort hij de loonwerker weleens uit ervaring zeggen. “Er past zelfs meer in de putten, omdat ze betere leeg komen”, vertelt Bert stellig.
Nu is dat precies waar deze krachtige dompelmixers voor zorgen. “Onder het boxendek bleef altijd wat achter, maar nou gaat het gewoon goed rond”, valt hem op. Kortom: een betere mestkwaliteit zonder nog een putdeksel op te tillen of met de trekker in de weer te zijn. En die efficiëntie, daar is Bert naar op zoek. “Wat ik in de toekomst ook ga doen, het moet vooral minder werk opleveren.” Als kersverse vader van een dochter en werkdagen in het verleden waar nooit een eind aan kwam, weet hij nu: er is meer om voor te leven!
