Het verhaal van familie Haarman: goed gemixte mest zonder kopzorgen

“Als je het niet wilt uitleggen, kun je ook niet van burgers verwachten dat ze snappen wat je doet”, zo beweert Ramon stellig. Op het uithangbord voorop het erf staat het label van de club afgebeeld. Deze melkveelocatie uit Heeten is positief beoordeeld op thema’s als dierwelzijn en -gezondheid, mest, milieu, uitstraling, en meer. “Er komt iemand langs om je bedrijf te scoren. Die kijkt of je aan de eisen voldoet en of je een eerlijk verhaal vertelt als er mensen op bezoek komen”, weet Juulke. Want: dat hoort er dan natuurlijk ook bij.

Het winkeltje van Jan

Eén manier om de ‘gewone’ burger dichterbij te laten komen, is door producten uit de streek aan te bieden. Bij de weg staat een hokje dat nieuwsgierig maakt. Er wappert een vlag naast met de tekst ‘Winkeltje van Jan’ erop. Eieren staan op de plank en boerderij-ijs ligt in de vrieskist. “Ramons opa had een boerderijwinkel. Toen hij overleed, was er sprake van om het weg te halen. Zodoende heb ik het opgepakt”, zegt Juulke. “Omdat mijn vader alleen drie dochters had en ik hem vaak buiten hielp, noemde hij mij wel eens Jan. Zo kon de naam van het winkeltje in ere worden gehouden.”

Een gemengd agrarisch bedrijf

Belangstelling is er vooral in het toeristische hoogseizoen. Om de hoek van de boerderij liggen meerdere vakantieparken. “Mensen komen hier langs op hun route”, ziet Ramon. Dertig jaar geleden waren het zijn ouders die op deze plek hun weg vonden. Vader André kwam als boerenzoon terecht in het gemengde bedrijf van zijn schoonouders. Varkens, koeien en wat verouderde gebouwen: Ramon herinnert zich dit nog uit zijn kinderjaren.

Volle aandacht voor het melkvee

Volgens hem was het voor zijn ouders uiteindelijk een kwestie van ‘één ding goed doen of twee dingen half’ dat besloten werd om alleen verder te gaan met koeien melken. “Toen is de knoop ook gelijk doorgehakt om gebouwen te vernieuwen.” Daarover zegt Juulke: “Vooral nu is dat een groot voordeel. Tegenwoordig kom je lang zover niet als je wilt bouwen.” Ramon bevestigt dit en kijkt als voorbeeld terug op de recente uitbreiding van de bestaande stal. “Dat heeft echt wel voeten in de aarde gehad!”

Twee vliegen in één klap

Binnen is het nog één grote holle ruimte, maar de aanbouw staat overeind. Daarmee lost de familie hun tekort aan opslag op en kunnen ze eventueel een tijdelijk strohok voor de koeien maken. Hierdoor zou een nieuwe uitdaging ontstaan rondom het mixen van mest. Drie putten zijn door de aanbouw middenin de stal komen te liggen. “Als daar machines of andere dingen staan, dan kun je er met de trekker moeilijk komen.”, zegt Ramon. Nog voor het bouwproject is een oplossing gerealiseerd: elektrische mixers die in de putten blijven zitten. “Binnen een paar seconden zie je de mest al lopen.”

Het deksel op de neus

Uit ervaring van een paar jaar geleden weet hij dat het ook heel anders kan gaan. Vooral wanneer het mixen langdurig vooruit wordt geschoven. De kelder kwam op een bepaald moment muurvast te zitten. “We kregen hem echt niet meer rond: niet met onze 150 pk trekker en niet met de 200 pk van de loonwerker”, zo herinnert de jonge melkveehouder zich. Mixen en pompen tegelijk, dat bleek toen de oplossing. “Zoiets simpels als putten mixen schiet er makkelijk bij in, maar het moet gewoon gebeuren.”

Mest halen komt nooit (meer) ongelegen

Het Overijsselse melkveebedrijf weet nu in elk geval zeker dat de drie putten om de dag in beweging komen. Rond 11 uur ’s ochtends draaien de drie elektrische mixers één voor één een kwartier lang rond. Automatisch ingeregeld in de besturingskast. “Als je net een paar dagen drukte hebt gehad van het gras en de loonwerker komt mest ophalen, dan weet je nu dat het rond is geweest”, verzekert Ramon, die daar eerst twijfels over had. “Het gaat mooi, het gebeurt en daardoor kunnen wij ons focussen op andere dingen.”

Mest mixen: voordelig én veilig

Bij de verbruikskosten hoeven ze ook niet stil te staan. Op het dak van de jongveeschuur schitteren ruim 200 panelen in het volle zonlicht. “Je benut de stroom direct wanneer je het opwekt. Ideaal nu de salderingsregeling eraf gaat”, zo bedenkt hij. Tegelijkertijd stelt de nieuwe situatie hem gerust. “Er is minder ammoniaklucht. Eerder was het met mixen zo dat je het tot in de voortuin kon ruiken. Nu ruik je niets, doordat het altijd in beweging blijft. Daardoor loop ik in elk geval ook een stuk veiliger over de roosters.”

Efficiënter boeren

Op het moment dat elektrisch mixen ter sprake kwam, zaten de beide generaties op het erf nog niet samen op één lijn. “Pa dacht eerst dat een put mixen met een elektromotor niks weerd zou zijn en dat daar gewoon een dieseltrekker veur moet”, aldus de opvolger. Uiteindelijk zijn het Ramon en Juulke die het bedrijf met z’n tweeën moeten rondzetten, dus zien zij deze vorm van automatisering als een uitkomst. En ze kregen hun zin. “Ook pa is nu overtuigd en ziet dat het mooi werkt en dus tóch kan”, glimlacht de opvolger.

Een 180-graden-draai staat het familiebedrijf na deze keus in ieder geval niet te wachten. Jong en oud boert met dezelfde gedachte: ‘als wij goed voor de koe zorgen, dan zorgt de koe goed voor ons’. “Diergezondheid staat bij iedereen op één”, ziet ook Juulke. Sinds dit jaar werkt ze minder dagen in het ziekenhuis om meer op de boerderij te zijn. “Het werd drukker en Ramons ouders willen rustiger aan doen. Zodra ze stoppen, kom ik volledig in het bedrijf.” Zo ligt de toekomst in hun handen!