Het verhaal van Rob: ligboxen voordelig strooien en vol houden
Her en der liggen sneeuwresten weg te smelten. Bij elkaar geschoven op een hoop langs het erf, op het afdekzeil van de bult, maar ook op het naastgelegen sportveld is het winterweer van de afgelopen tijd nog te zien. Maatschap Wagelaar boert met de rugbyclub van Enschede als buurman. Op het gemengde bedrijf met melkvee en vleesvarkens is de afstand tussen stad en platteland slechts een straatlengte lang.
Lees hieronder het verhaal van Rob!
“Dat brengt wat en het geeft ook wat”, zo concludeert de 58-jarige boer. Samen met zijn zoon (27) houdt Rob op deze plek zo’n 70 melkkoeien en een kleine 3.000 varkens. “Onze kinderen waren in hun jongere jaren overal mooi dichtbij. En zelf sta je met vijf minuten in hartje centrum, terwijl je hier buitenaf zit.” Aan de andere kant van de medaille zijn er soms klachten over geuroverlast. “We kunnen goed met de buurt, maar dat is gewoon inherent aan een varkensstal. De luchtbehandeling met luchtwassers is up-to-date.”
Vanzelfsprekend voor het familiebedrijf
De stallen staan een eindje uit elkaar. Toch hebben varkens en koeien hier altijd al naast elkaar geleefd. De keus voor een gemengd bedrijf met twee veehouderijtakken gaat heel ver terug in de tijd, maar ook de beide generaties van nu zweren erbij. “Het is variatie in werk en stabiliteit in inkomen”, onderbouwt degene met de meeste levenservaring. Afwisseling en risicospreiding zijn voor hem dus belangrijke voordelen. “Je zit niet de hele dag tussen de varkens en niet de hele dag tussen de koeien. En in mindere tijden sleept de ene tak de ander erdoorheen.”
Van grupstal naar ligboxenstal
Onderaan de streep heeft de Twentse veehouder net wat meer werk met zijn koeien. Dat is sinds 2023 wel drastisch minder geworden. De oude grupstal was aan vervanging toe en werd platgegooid voor nieuwbouw: een ligboxenstal met kelders én automatisering. “Stoppen met de koeien vonden we te jammer, maar investeren was dan wel nodig. Dus hebben we in één keer doorgepakt om het bedrijf toekomstbestendig te maken. Dat is voor de koeien beter en voor de boer beter.”
Minder arbeid en minder problemen
Het voer wordt aangedrukt, de roosters geschoven en ook bij het melken komt geen boer meer kijken. “Terwijl mijn zoon op bepaalde dagen buiten de deur werkt, kan ik makkelijk alleen verder zo”, merkt hij. Ook de koeien heeft het veel goed gedaan nu de leefruimte groter en stukken aangenamer is geworden. De gemiddelde leeftijden zijn gestegen, net als de melkproductie.
Diepstrooiselboxen: een gelopen race
“Als de koeien op hun gemak zijn en beter in hun vel zitten, dan komt de melk vanzelf”, meent Rob. Het type ligbox was om die reden snel bepaald: diepstrooisel. “In de oude stal hadden we ook wel matten liggen, maar voor de koeien vond ik dat niet comfortabel. Dit is vele malen beter.” Een vergelijking trekken tussen de situatie van toen en nu is in zijn ogen overbodig. Eén blik in de stal zegt genoeg. “Nu zie ik behaarde hakken zonder kale plekken en koeien die meer bewegen en makkelijker liggen. Ze laten zich er zo in vallen!”
Op zoek naar de ideale ligboxbedding
Geen moment spijt heeft de familie Wagelaar gehad van het type ligbox dat in de stal is gekomen. De strooiselkeuze bleek daarentegen niet meteen een succesverhaal. Eerst is paardenmest geprobeerd. “Dit product was te nat en het systeem werkte niet, omdat het als mest moest worden aanvoeren.” Met zaagsel waren het vooral de kosten die opliepen. “Elke maand was je weer een container van €1.200 euro kwijt. Dan kun je zeggen: minder instrooien. Maar dat is niet het idee van diepstrooiselboxen.”
Mest scheiden: strooisel in eigen beheer
Het liefst willen ze op deze maatschap niet van anderen afhankelijk zijn om de ligboxen vol te houden. Dat is het moment waarop gescheiden mest in beeld komt. Met goedkeuring van de veearts en positieve ervaringen van gebruikers uit de buurt krijgt dikke fractie uit drijfmest een kans. Eén jaar verder staat de Enschedese boer nog steeds pal achter het besluit. En hij weet ook hoe dit kan. “Het is de manier waarop je met het product en met de boxen omgaat. Met name bij vochtig weer is het erg belangrijk om de ligbedden los te blijven harken.”
Een kostenbesparend systeem
“Diepstrooiselboxen moet je gewoon vol houden”, vervolgt hij. Daarvoor is het nodig om minimaal één keer per week een nieuwe laag in te strooien. De veehouder geeft toe dat dit in de periode met zaagsel soms best wel een uitdaging opleverde. “Zeker op een zomerdag krabden de koeien veel uit de boxen. Naarmate de week vordert liggen ze bijna op beton en heb je het allemaal weer in de kelder.” Met gescheiden mest maakt Rob zich niet meer druk. “Of ik er een volle kruiwagen of kieper in gooi: het kost me nu geen geld.”
Snelle terugverdientijd
Sinds januari 2025 draait er een Keydollar mestscheider op het erf. In aanschaf kwam de machine goed uit de bus en het principe zelf heeft ook z’n voordelen. “Het blijft altijd een rondgaand systeem: het komt in de kelder en wordt er weer uit gehaald. Je kunt de boxen beter vol houden en bespaart kosten. Een investering die ik makkelijk terugverdien”, constateert de eigenaar tevreden. Elke lading ingedikte mest scheelt weer een vracht aan strooiselaankopen. Na het scheiden loopt de dunne fractie terug in een ander kanaal van de mestkelder.
Een eigen strooiselvoorziening op het bedrijf houdt wel een stukje planning in. Het begin van de nieuwe week is voor Rob een mooi moment om de boxen bij te vullen. Dit betekent dat de machine eerder moet worden aangezet. Zo te zien is dat ook nu gebeurd: onder de mestscheider ligt een flinke bult klaar voor gebruik. De melkveehouder pakt zijn shovel en binnen een kwartier is de helft van de ligboxen bijgevuld. Nog even goed verdelen en aanharken en dan mogen de koeien weer een frisse rustplek uitkiezen!
